Czyli dlaczego zarówno dzieci jak i dorośli powinni grać.

1. Jak gry planszowe wpływają na dzieci, jakie kompetencje pozwalają rozwijać.
2. Czym są gamifikacja i grywalizacja i jak wykorzystywane są w edukacji i stymulacji rozwojowej dzieci i dorosłych.
3. Jak gry i łamigłówki pozwalają spowolnić degenerację mózgu u dorosłych.
4. Ruchowe gry plenerowe sposobem na zwiększenie ilości czasu spędzanej w plenerze.
5. Czy gry komputerowe to zło wcielone?
6. Gdzie w tym wszystkim zabawa?

1. Jak gry planszowe wpływają na dzieci, jakie kompetencje pozwalają rozwijać.

Czy wiesz, że gry planszowe mogą mieć wiele pozytywnych korzyści dla rozwoju mózgu dziecka.
Że partyjka planszówki w rodzinnym gronie może poprawić dobrostan twojego dziecka i twój przy okazji też.

Oto kilka sposobów, w jakie gry planszowe mogą wpływać na rozwój i uczenie:

1. Rozwój umiejętności poznawczych: Gry planszowe mogą pomóc w rozwijaniu umiejętności poznawczych, takich jak logiczne myślenie, rozwiązywanie problemów, planowanie i przewidywanie. Poprzez podejmowanie decyzji i tworzenie strategii, dzieci poznają konsekwencję swoich działań.
2. Rozwój umiejętności społecznych: Gra planszowa to doskonała okazja do nauki współpracy, komunikacji i empatii. Dzieci muszą współdziałać, komunikować się i rozwiązywać konflikty, co pomaga im w rozwijaniu zdolności do porozumiewania się i współpracy z innymi.
3. Rozwój umiejętności matematycznych: Wiele gier planszowych wymaga liczenia, dodawania, odejmowania a czasem nawet mnożenia i dzielenia. Poprzez interakcję z grą i manipulację liczbami, dzieci mogą wzmocnić swoje umiejętności matematyczne w sposób zabawny i angażujący.
4. Rozwój umiejętności językowych: Niektóre gry planszowe wymagają czytania, pisanie, rozumienia instrukcji i komunikowania się z innymi graczami. Dzieci mogą poprawić swoje umiejętności czytania, rozumienia tekstu i posługiwania się językiem poprzez uczestnictwo w grach planszowych. Obszary mózgu, takie jak hipokamp (odpowiedzialny za pamięć) oraz ciało migdałowate (związane z emocjami), także odgrywają rolę w procesie uczenia się języka, dlatego już u kilkulatków warto wprowadzać gry np.w postaci memory .
5. Rozwój umiejętności emocjonalnych: Gry planszowe mogą również pomóc dzieciom w radzeniu sobie z emocjami, takimi jak frustracja, niepewność czy radość z sukcesu. Poprzez doświadczenie różnych sytuacji w grze, dzieci mogą nauczyć się kontrolować emocje i radzić sobie z porażkami oraz sukcesami. Mogą, nie muszą. Niektóre potrzebują na to znacznie więcej czasu niż by tego oczekiwali rodzice. Dodatkowo uczą cierpliwości i wytrwałości. Czasami gry planszowe mogą być wyzwaniem i wymagać cierpliwości oraz wytrwałości, szczególnie gdy dziecko przegrywa lub musi czekać na swoją kolej. To doskonała okazja do nauki radzenia sobie ze stresem i emocjami.

Wszystkie te elementy wspólnie pomagają w kompleksowym rozwoju mózgu dziecka, rozwijając różnorodne umiejętności poznawcze, społeczne i emocjonalne. Dodatkowo, gry planszowe mogą być doskonałą okazją do spędzania czasu z rodziną i przyjaciółmi, co również ma pozytywny wpływ na rozwój dziecka. Żeby ten czas była tak samo przyjemny jak efektywny nie zapomnijcie o wymianie gier, bo to właśnie zmiany i ekspozycja na nowe sprzyja rozwojowi młodego mózgu a rodzicom pozwala grać z przyjemnością. Nie musicie wciąż kupować nowych gier, możecie skorzystać z wypożyczalni, biblioteki, wymienić się z przyjaciółmi lub odwiedzić planszówkową kawiarnię. Możecie też nauczyć najbliższych którzy zawsze wpadają w odwiedziny z naręczem słodyczy, ze mała karcianka jest zawsze lepszym pomysłem.

2. Czym są gamifikacja i grywalizacja i jak wykorzystywane są w edukacji i stymulacji rozwojowej dzieci i dorosłych.

Gamifikacja to stosowanie elementów charakterystycznych dla gier, takich jak punkty, nagrody, rankingi czy zasady rywalizacji, w niezwiązanym bezpośrednio z grami kontekście, na przykład w edukacji, biznesie czy zdrowiu. Ta koncepcja rewolucjonizuje wiele obszarów życia, pozwalając na angażowanie użytkowników w sposób, który jest zarówno przyjemny, jak i motywujący.

W edukacji gamifikacja może być wykorzystywana do motywowania uczniów poprzez wprowadzenie elementów rywalizacji, nagród za osiągnięcia czy też systemów punktacji. W biznesie może pomóc w zwiększeniu zaangażowania pracowników poprzez wprowadzenie grywalizacji do procesów szkoleniowych czy programów motywacyjnych. Nawet w dziedzinie zdrowia gamifikacja jest stosowana do zachęcania ludzi do prowadzenia zdrowszego trybu życia poprzez aplikacje mobilne czy gadżety monitorujące aktywność fizyczną.

Czy wykorzystanie gamifikacji w edukacji jest trudnie?
Trudne nie, ale wymagające strategii, kilku narzędzi i wielu chęci. Czyli jest dla pasjonatów. Mój syn ma takiego historyka, który tworzy wojny gildii między klasami, do odpytywania używa grzybka z familiady i koła fortuny, uczniowie tworzą kostiumy dla zobrazowania mitycznych wierzeń czy drabiny feudalnej a ich wysiłek zostaje nagrodzony talią kart z ich wizerunkami. Takich nauczycieli nam trzeba.

3. Jak gry i łamigłówki pozwalają spowolnić starzenia się mózgu u dorosłych.

Proces starzenia się mózgu zwykle rozpoczyna się w wieku dorosłym średnim lub późnym, ale tempo i sposób, w jaki się objawia, mogą się różnić w zależności od osoby. Istnieje wiele czynników, które mogą wpływać na tempo starzenia się mózgu, w tym genetyka, styl życia i ogólny stan zdrowia. Starzenie się mózgu jest naturalnym procesem, ale można podjąć kroki w celu utrzymania jak największej sprawności umysłowej na przestrzeni lat. Sprawność umysłowa, podobnie jak kondycja fizyczna, wymaga ciągłego trenowania. Jedną ze strategii jest regularna aktywność umysłowa czyli np. granie w gry.

Badania sugerują, że aktywności intelektualne, takie jak granie w gry, rozwiązywanie krzyżówek czy sudoku, mogą pomóc w opóźnianiu degeneracji mózgu, szczególnie w kontekście starzenia się.

Jedno badanie przeprowadzone w 2014 roku, opublikowane w periodyku „PLOS One”, wykazało, że gra w Go może mieć pozytywny wpływ na mózg. Badacze obserwowali zmiany w mózgach osób regularnie grających w Go i odkryli, że te osoby miały zwiększoną aktywność w obszarach związanych z pamięcią, percepcją i kontrolą ruchu w porównaniu z osobami niegrającymi w tę grę.

Istnieje pewna liczba badań nad wpływem rozwiązywania zagadek logicznych i manipulacji geometrycznych na mózg. Jedno z badań opublikowane w „NeuroImage” w 2003 roku wykazało, że regularne rozwiązywanie zadań matematycznych i przestrzennych może prowadzić do wzrostu gęstości szarej materii w niektórych obszarach mózgu.

Gry planszowe mogą mieć różnorodne korzystne wpływy na mózg, zarówno dla dzieci, jak i dla dorosłych.

Badanie przeprowadzone w 2013 roku przez Uniwersytet w Montrealu wykazało, że osoby regularnie grające w gry planszowe miały lepsze funkcje wykonawcze mózgu niż osoby, które tego nie robiły. Funkcje wykonawcze obejmują zdolność do skupienia uwagi, planowania, rozwiązywania problemów i kontroli impulsów.

Inne badanie, opublikowane w „Frontiers in Psychology” w 2017 roku, wykazało, że gra planszowa może stymulować rozwój neuronów w obszarach mózgu związanych z pamięcią roboczą i funkcjami wykonawczymi. Pamięć robocza jest kluczowa dla przetwarzania informacji w krótkoterminowej pamięci i wykonywania złożonych zadań.

Ja do pracy magisterskiej na specjalizacji Odnowa psychosomatyczna też prowadziłam badania nad tym jak aktywność fizyczna i intelektualna wpływa na postrzeganie siebie przez seniorów.

Wyniki były jednoznaczne, warto być aktywnym.

Gry planszowe często wymagają interakcji społecznej, współpracy i rozwiązywania konfliktów, co może prowadzić do aktywacji obszarów mózgu odpowiedzialnych za empatię, rozumienie społeczne i komunikację.

Jeśli dziadkowie będą grali z wnukami to oprócz tego, że będą poprawiać dobrostan swojego mózgu to będą budować relacje które są podstawą dobrego życia.

Podsumowując, granie w gry planszowe może stymulować różnorodne obszary mózgu, wpływając pozytywnie na funkcje poznawcze, społeczne i emocjonalne.

4. Ruchowe gry plenerowe sposobem na zwiększenie ilości czasu spędzanej w plenerze.

Spędzanie czasu na świeżym powietrzu ma wiele pozytywnych wpływów zarówno na dzieci, jak i dorosłych. Dlatego warto wyjść z grami w teren. Możemy zagrać w Molkky, Ladder golf, Disc golf, Kubb i wiele innych. Możemy stworzyć własną naukową czy tematyczną grę terenową.

1. Fizyczne korzyści: Gry plenerowe często wymagają ruchu, co może przyczynić się do poprawy kondycji fizycznej poprzez zwiększenie aktywności fizycznej. Bieganie i skakanie, przyczyniają się do lepszego zdrowia serca, wzmacniają mięśnie i ogólnie poprawiają kondycję fizyczną.
2. Rozwój społeczny: Gry plenerowe promują współpracę i komunikację między graczami. Dzieci i dorośli muszą współpracować, aby osiągnąć wspólny cel lub rozwiązać problem w grze. To może pomóc w budowaniu umiejętności interpersonalnych i rozwoju społecznego.
3. Zdrowie psychiczne: Spędzanie czasu na świeżym powietrzu może przyczynić się do zmniejszenia stresu i poprawy nastroju. Ekspozycja na słońce może zwiększyć produkcję witaminy D, co jest związane z poprawą samopoczucia. Obecne rekomendacje mówią o tym, że witaminę D powinniśmy suplementować cały rok, także w lecie, bo ludzie spędzają tak mało czasu na zewnątrz, że dalej mają niedobory.
4. Rozwój umiejętności poznawczych: Niektóre gry plenerowe mogą wymagać strategii, planowania i rozwiązywania problemów. Uczestnictwo w tych grach może pobudzić umiejętności poznawcze, takie jak kreatywne myślenie, rozwiązywanie problemów i podejmowanie decyzji.
5. Poprawa zdrowia: Dzieci, które spędzają więcej czasu na świeżym powietrzu, mają zwykle lepszą odporność, i większą szansę na zdrowy sen.
6. Nauka przez zabawę: Gry plenerowe mogą być doskonałą formą nauki przez zabawę. Poprzez aktywność fizyczną i angażujące zadania, dzieci i dorośli mogą uczyć się o naturze, środowisku, matematyce czy fizyce.
7. Redukcja czasu ekranu: Spędzanie czasu na świeżym powietrzu w grach plenerowych może pomóc w ograniczeniu czasu spędzanego przed ekranem, co jest częstym problemem w dzisiejszym społeczeństwie.

W sumie, spędzanie czasu na świeżym powietrzu i uczestnictwo w grach plenerowych może przynieść wiele korzyści zarówno dzieciom, jak i dorosłym, poprawiając zarówno ich zdrowie fizyczne, jak i psychiczne, oraz rozwijając umiejętności społeczne i poznawcze.

5. Czy gry komputerowe to zło wcielone?

Generalnie nie. Wiele z nich ma dużą wartość edukacyjną i daje dużo radości. Niestety granie w gry komputerowe wiąże się z używaniem ekranu, z dużymi bodźcami, dlatego należy zadbać o ilość czasu spędzanego w ten sposób. Za danymi Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę ilość czasu przed ekranem powinna zawierać się w takich przedziałach:

• Dzieci do 2 roku życia zero ekranów
• Dzieci 2-5 lat do godziny dziennie
• Dzieci 6-12 lat do 2 godzin dziennie
• Nastolatkowie 2 godziny + ale bez przesady
• Dorośli też powinni się kontrolować bo dzieci uczą się przez obserwację

Takie są zalecenia, a rzeczywistość bywa zgoła odmienna. Gdy na pierwszych zajęciach w przedszkolach pytam o ulubione gry i o to w które dzieciaki grają najchętniej to włos mi się jeży na głowie. Wiele z nich zna wszystkie gry na telefon a nigdy nie grało w grę planszową.
Dlatego warto do swojej codzienności wprowadzać planszówki. Proponować alternatywną formę spędzenia czasu w wersji offline a w tej online towarzyszyć. Zagrać partyjką w Fifę i dać się ograć albo zbudować jakiś brzydki domek w Minecrafcie a później zaproponować rundkę w planszowego Minecrafta.
Jest to szczególne wyzwanie dla rodziców jedynaków i dzieci z dużą różnicą wieku bo w przeciwieństwie do gry komputerowej w która dziecko gra samo, do planszówki potrzebuje przeciwników. Gry planszowe z trybem solo nie specjalnie się sprawdzają u dzieci ale już będą super dla seniora.

Podsumowując gry ekranowe tak ale w bezpiecznych granicach.

6. Gdzie w tym wszystkim zabawa?

Dużo zostało powiedziane o budowie kompetencji, rozwoju umiejętności, wspieraniu zdrowia a co z radością i zabawą. Właśnie to jest najlepsze, ten cały pozytywny wpływ odbywa się niejako przy okazji dobrej zabawy, niezauważenie i bez specjalnego wysiłku. Dzieci kochają się bawić i grać a gdy wyrastają z tradycyjnej zabawy dalej lubią grać. Część z nas nigdy nie dorasta i zawsze chętnie uskuteczni partyjkę. W przypadku gry z dziećmi równie ważna jak zapisane zasady gry jest przestrzeń do wymyślania własnych zasad. Dzieciaki potrafią się wykazać niesamowitym geniuszem a ja zawsze opowiadam im o Leslie Scott , która wymyśliła Jengę na podstawie gry w którą grała rodzinnie zwykłymi drewnianymi klockami.

Podsumowując. Grajmy na zdrowie!